ТЫТА́НУ ГАЛАГЕНІ́ДЫ,
злучэнні тытану з галагенамі агульнай ф-лы TiXn (X — галаген, n = 2—4). Найб. устойлівыя вышэйшыя Т.г. (тэтрагалагеніды) TiX4; выкарыстоўваюць пераважна тэтрахларыд і тэтраёдыд тытану.
Тытану тэтрахларыд, хларыд тытану (IV) — празрыстая бясколерная вадкасць. дыміць у паветры (гідралізуецца вадзяной парай), tпл 136,3 °C, шчыльн. 1730 кг/м³. Атрымліваюць узаемадзеяннем хлору з дыаксідам тытану TiO, у прысутнасці аднаўляльніка (коксу) пры 700—800 °C. Выкарыстоўваюць для атрымання тытану, TiO2 (гл. Тытану аксіды), а таксама каталізатараў арган. сінтэзу, як дымаўтваральнае рэчыва. Пашкоджвае слізістыя абалонкі верхніх дыхальных шляхоў і рота, рагавіцу вачэй; ГДК 1 мг/м³. Тытану тэтраёдыд, ёдыд тытану (IV) — чырвона-рудыя крышталі з метал. бляскам, tпл 155 °C, шчыльн. 4400 кг/м³ рэчываў пры 100—200 °C або TiCl4 з ёдзістым вадародам HI. Выкарыстоўваюць для атрымання чыстага тытану (TiI4 раскладаецца пры 1300—1500 °C), як каталізатар арган. рэакцый.
т. 16, с. 82
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)